Wie tegenwoordig een voedingssupplement kiest, kiest niet alleen voor een actieve stof, maar ook voor een vorm. Capsules, tabletten, poeders, vloeistoffen en softgels hebben elk hun eigen fysische en productietechnische eigenschappen. Die bepalen hoe een actieve stof wordt verpakt, beschermd, afgegeven en uiteindelijk opgenomen. Geen enkele vorm is per definitie beter dan de andere. Zinvol is de vraag welke vorm bij welke taak past.
Drie assen helpen bij de beoordeling: de functionaliteit (wat de vorm met de actieve stof doet), het innamegemak (hoe prettig en praktisch het gebruik in het dagelijks leven is) en de productie (welke processen erbij komen kijken en welke hulpstoffen die vereisen).
Capsules
Harde capsules van gelatine of plantaardige HPMC zijn de klassieke vorm voor droge actieve stoffen. Ze beschermen de inhoud tegen licht en vocht, neutraliseren de smaak en zijn in veel maten verkrijgbaar. Maagsapresistente varianten doorstaan de passage door de maag en gaan pas in de dunne darm open.
De beperkingen zitten minder in het omhulsel dan in de afgifte zelf. Een capsule gaat op één enkele plek open en geeft haar volledige inhoud in één keer af. Voor combinaties van meerdere actieve stoffen die verschillende plaatsen van opname en synergieën vereisen, is dat een structurele beperking. We hebben dat uitgebreid beschreven in Waarom standaardcapsules niet volstaan.
Tabletten
Tabletten zijn de voordeligste vorm voor massaproductie. Ze bieden een nauwkeurige dosering, zijn uitzonderlijk lang houdbaar en bevatten vaak grote hoeveelheden actieve stof per tablet. In de industriële productie zijn ze nauwelijks te verslaan.
De keerzijde is de verwerking. Poeders worden onder hoge druk tot vaste tabletten geperst, vaak met bindmiddelen, desintegratiemiddelen en antiklontermiddelen. De wrijvingswarmte die daarbij ontstaat, kan hittegevoelige vitamines gedeeltelijk beschadigen. Grotere tabletten zijn bovendien voor veel mensen moeilijk door te slikken, en ze lossen in het maag-darmkanaal langzamer op dan de meeste andere vormen.
Poeders
Poeders hebben geen omhulsel, geen persing en geen bindmiddelen nodig. De actieve stof is onveranderd aanwezig en lost na het aanroeren snel op. Dat maakt poeders bijzonder flexibel: doseringen kunnen worden aangepast, meerdere actieve stoffen kunnen worden gecombineerd en de opname begint vroeg.
Het addertje onder het gras is de smaak. Veel micronutriënten smaken bitter, zuur of metaalachtig. Klassieke poederproducten compenseren dat met aroma's, zoetstoffen of suiker. Wie zulke toevoegingen wil vermijden, moet de natuurlijke smaak voor lief nemen. Bovendien biedt los poeder geen bescherming tegen maagzuur, waardoor gevoelige actieve stoffen voortijdig kunnen worden afgebroken.
Vloeistoffen
Vloeibare preparaten, bijvoorbeeld in de vorm van druppels of siroop, worden bijzonder snel opgenomen. Ze zijn makkelijk in te nemen, geschikt voor kinderen of ouderen met slikklachten en volstaan vaak met een lage concentratie actieve stof, die nauwkeurig kan worden gedoseerd.
De zwakke plek van deze vorm is de stabiliteit. Veel actieve stoffen verliezen in een waterige oplossing sneller hun werkzaamheid, oxideren of reageren met andere ingrediënten. Conserveermiddelen of zoetstoffen zijn vaak nodig om de houdbaarheid en de smaak te waarborgen. Eenmaal geopend, zijn ze maar beperkt houdbaar.
Softgels
Softgels zijn zachte capsules, gevuld met olie of een lipidensuspensie. Voor vetoplosbare actieve stoffen zoals omega-3, vitamine D, vitamine E of co-enzym Q10 behoren ze tot de beste dragervormen met een omhulsel. De inhoud is al opgelost, wat de opname in de darm vergemakkelijkt ten opzichte van droge poeders. Het omhulsel beschermt bovendien tegen zuurstof en daarmee tegen oxidatie van de lipiden die erin zitten.
Aan de andere kant geldt ook hier het principe van bolusafgifte op één plek. Klassieke softgels bestaan meestal uit dierlijke gelatine; plantaardige varianten zijn technisch veeleisender en zeldzamer. Het vulvolume is beperkt, zodat volumineuze mengsels van mineralen of poeders niet in softgels passen. Hitte en druk tijdens de productie kunnen bovendien het omhulsel vervormen of de lipiden erin belasten.
Wat de ideale vorm zou moeten kunnen
Wie de vijf opties naast elkaar legt, kan een aantal eisen formuleren die voor een moderne formulering met meerdere actieve stoffen belangrijk zouden zijn:
- Gecontroleerde, bij voorkeur in de tijd gespreide afgifte, zodat transporters in de darm niet overbelast raken
- Bescherming van gevoelige actieve stoffen tegen maagzuur, oxidatie en vocht
- Een drager die compatibel is met lipiden, zodat vetoplosbare vitamines en omega-3 aanwezig zijn in de toestand waarin ze worden opgenomen
- Geen overbodige hulpstoffen zoals bindmiddelen, antiklontermiddelen, aroma's en zoetstoffen
- Inname zonder slikproblemen en zonder sterke eigen smaak
Geen van de gevestigde vormen voldoet aan al deze punten tegelijk. Tabletten en capsules zijn stabiel, maar star in hun afgifte. Poeders en vloeistoffen zijn flexibel, maar gevoelig of uitgesproken van smaak. Softgels lossen het lipidenprobleem op, maar passen de boluslogica van de capsule toe op een andere stofklasse.
Met de SphiroX-technologie streeft VYKEA ernaar meerdere van deze eigenschappen in één vorm te verenigen. Micronutriënten worden ingekapseld in kleine bolletjes die zonder persdruk en zonder bindmiddelen worden gemaakt. De bolletjes zijn maagsapresistent, maken een gecontroleerde afgifte mogelijk, hebben geen aroma's nodig en worden geleverd in voorgeportioneerde sachets. Zo wil VYKEA meerdere typische zwakke punten van de afzonderlijke toedieningsvormen tegelijk aanpakken.
Conclusie
De vraag naar de beste toedieningsvorm is de vraag naar de eisen. Voor een eenvoudige, goed verdraagbare stof volstaat een capsule of tablet. Voor vetoplosbare actieve stoffen ligt een softgel of een oliesuspensie voor de hand. Bij complexe formuleringen met meerdere actieve stoffen, die gefaseerd moeten vrijkomen en op de juiste plek moeten worden opgenomen, loont het om verder te kijken dan de klassieke vormen.
VYKEA kiest bewust voor een sachetvorm met SphiroX-inkapseling, omdat zich daarmee functionaliteit, verdraagbaarheid en innamegemak op een zinvolle manier laten combineren voor complexe formules met micronutriënten.
